Tarsus Çatalburun
Çatal görünümlü burnuyla tanınan, Tarsus çevresinde yetişen keskin koku alma yetenekli yerli av köpeği.
Köpek · Orta · Türkiye yerli ırkı · Diğer adları: Çatalburun, Türk Pointeri
Fotoğraf: Nüket Bilgen · CC BY 4.0 · Wikimedia Commons
Özellikleri
Puanlar ırkın genel eğilimini gösterir; her hayvan bireyseldir. Tüy dökümünde 5 en çok döken, sağlık dayanıklılığında 5 en az kalıtsal sorunlu demektir.
Kökeni ve tarihi
Tarsus Çatalburun, Mersin'in Tarsus ilçesi ve çevresinde yetiştirilen, kuş avında kullanılan bir av köpeğidir. En dikkat çekici özelliği burun ucunun ortadan ikiye ayrılmış gibi görünmesidir; bu görünüm ırka adını vermiştir. Yapı ve av tarzı bakımından pointer tipi köpeklere benzediği için 'Türk Pointeri' olarak da anılır. Sınırlı bir bölgede yetişmesi nedeniyle popülasyonu küçüktür ve FCI tarafından tanınmamaktadır. Akademik çalışmalarda ırkın morfolojik ve genetik özellikleri incelenmiş, korunmasının önemi vurgulanmıştır. Keskin koku alma yeteneği nedeniyle bazı kurumlarda arama ve tespit amaçlı kullanılmasına yönelik çalışmalar da yapılmıştır.
Mizacı
Çatalburun dengeli, uysal ve sahibiyle iş birliği yapmaya istekli bir köpektir. Av sırasında dikkatli ve azimlidir; evde ise genellikle sakin ve sevecendir. Ailesine bağlıdır, çocuklarla iyi geçinme eğilimindedir. Zekidir ve eğitime yatkındır, ancak av içgüdüsü güçlü olduğundan küçük hayvanlara ilgi gösterebilir. Yeterli egzersiz almazsa sıkılabilir. Aktif ve doğada vakit geçiren sahipler için uygundur. Kuş avında ferma (duruş) yaparak avı işaret etme eğilimi doğuştan gelir ve kısa sürede ortaya çıkar.
Bakım notları
Kısa tüyü az bakım ister; haftada bir tarama ve gerektiğinde silme yeterlidir. Enerjik bir av köpeği olduğundan her gün uzun yürüyüşler, koşu ya da koku oyunları gibi zihinsel ve fiziksel etkinlikler gerekir. Sarkık kulakları düzenli kontrol edilip temizlenmelidir. Arazi çalışmalarından sonra pati, kulak ve tüy kene ve diken açısından incelenmelidir. Aktivite düzeyine uygun, dengeli bir beslenme önerilir. Av sezonu dışında da kondisyonu korunmalıdır.
Sağlık eğilimleri
- Kalça displazisi
- Kulak enfeksiyonları
- Küçük popülasyona bağlı kalıtsal sorun riski
Veterinere danışın: Bu bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır, teşhis ya da tedavi yerine geçmez. Köpeğinizin sağlığıyla ilgili her konuda veteriner hekiminize başvurun; yavru alırken ebeveynlerin sağlık taramalarını sorun.
Benzer ırklar
Kaynaklar
- Yılmaz O., Ertuğrul M. (2012). Türkiye Yerli Köpek Irk ve Tipleri. Iğdır Üniv. Fen Bilimleri Enst. Derg. 2(1):99-106 (DergiPark)
- Vikipedi (en) – Tarsus çatalburun
- Vikipedi (tr) – Tarsus çatalburun
- Dicle Üniv. Veteriner Fak. Dergisi – Tarsus Çatalburun Irkı Türk Av Köpeği
Son güncelleme: 4 Kasım 2026